Atatürk ilke ve inkılapları ilkelerin özellikleri özet

Melih Gezegen
Temmuz 13, 2017
atatürkilkeveinkılapları
İLKELER ÖZELLİKLERİ ANAHTAR KELİMELER İLGİLİ İNKILÂPLAR
CUMHURİYETÇİLİK

Atatürk’ün koruduğu
iki ilkeden birisidir.

* Demokrasilerde en iyi yönetim biçimidir.

*En önemli unsur seçimdir.

*Halkın, seçtiği temsilciler aracılığı ile kendini yönetmesidir

* Yeni Türk devletinin değişmez yönetim biçimi olarak kabul edildiği için temel ilkelerin başına konulmuştur.

*Atatürk’e göre Türk ulusunun
tabiatına ve adetlerine en uygun
yönetim cumhuriyettir (Milli
Egemenliktir.)

* Ulusal (milli) egemenlik

*Ulusal irade

*Seçim

*Çok partili rejim

*Seçme ve seçilme hakkı

*Yönetim

*İdare

*Siyaset

** TBMM’nin açılması

** Saltanatın kaldırılması

** Cumhuriyet’in İlanı

** Halifeliğin kaldırılması

(Öncelikle laikliktir.)

** 1921 ve 1924 Anayasalarının kabulü

** Çok partili rejim denemeleri

** Kadınlara seçme ve seçilme

haklarının verilmesi

 MİLLİYETÇİLİK

(ULUSÇULUK)

 * Türk toplumunu oluşturan bireylerin birlikte yaşama ve ülkeyi kalkındırma arzusunu ifade eder

* Ulusal (milli) mücadelemizde ilk uygulamaya konulan ilkedir.

* Din birliğine değil, birlikte yaşama arzusuna dayanır. Bu nedenle laiktir

* Türk ırkının üstünlüğüne değil,ulusların eşitliği temeline dayanır. Bu nedenle ırkçı değildir.

*Yayılmacı (fetihçi) değildir; ancak
ulusal bağımsızlığı temel alır

 

 * Ulusal (milli) bağımsızlık

* Ulusal (milli) benlik

* Ulusal (milli) bilinç, şuur

* Ortak dil

* Ortak kader

*Ortak Tarih

*Vatan

*Türk

*Milli Eğitim ve Milli Kültür ile ilgili tüm çalışmalar

 ** TBMM’nin açılması

** İstiklal Marşı’nın kabulü

** Tevhid-i Tedrisat Kanunu

** Türk Medeni Kanunu

** Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması

** Yabancı işletmelerin satın alınması ve ulusallaştırılması

** Türk Tarih – Dil Kurumları

** Yeni Türk Harflerinin kabulü

(Harf Devrimi)

**Millet mekteplerinin açılması

**İzmir İktisat Kongresi

**Kapitülasyonların kaldırılması

**Tüm Millileştirme ve

ulusallaştırmalar

** Maarif Teşkilatı Hakkındaki

Kanun’un çıkarılması

 HALKÇILIK  * Toplumu oluşturan bireyler arasındaki ayrıcalıkların ortadan kaldırılmasıdır.

* Halk arasında din, dil, ırk farklılığı olmaksızın herkesin kanun önünde eşit olmasıdır.

* Halkçılık her türlü sınıf farklılığını reddeder

*Sosyal adaleti sağlamayı amaçlar.

Cumhuriyetçilik ve Milliyetçilik
ilkelerinin zorunlu sonucu olarak
Halkçılık doğmuştur.

 * Eşitlik

* Ayrılıkların kaldırılması

* Dayanışma

* Topluma hizmet

*Sosyal devlet anlayışı

*Sosyal adalet

 ** Aşar vergisinin kaldırılması

** Kıyafet devrimi

** Tekke ve zaviyelerin

kapatılması(öncelikle laikliktir.)

** Türk Medeni Kanunu

** Soyadı Kanunu

** Kadınlara seçme ve

seçilme haklarının verilmesi

**Ayrıcalık belirten kıyafet

ve unvanların kaldırılması,

 DEVLETÇİLİK  * Devletin ekonomik kalkınmayı sağlamak için yaptığı bütün müdahaleler bu ilke ile ilgilidir.

* Ekonomideki devletçilik, özel girişimlerin gerçekleştiremeyeceği  ekonomik atılımları devletin kendi imkânlarıyla yapmasıdır.

* Devletçilikte özel girişim (liberal ekonomi) engellenmez; ancak devlet ekonomiye müdahale etmeyi görevleri ve hakları arasında görür.

* Bu ilke Türkiye’de zorunluluk sonucu kabul edilmiştir.

*Halkçılık ilkesinin doğal sonucudur.

 * Ekonomi

* Karma ekonomi modeli

* Yatırım

* Devlet Bankaları

 ** Tarım alanındaki destekleyici

çalışmalar

** Yabancı işletmelerin

satın alınması ve ulusallaştırılması

** Devletçe demiryollarının yapılması

** Devletin banka kurması

(Etibank,Sümerbank,Denizbank,

Sanayi ve Maadin Bankası,

Merkez Bankası vb)

** Teşvik-i Sanayi Kanunu

** I. Beş Yıllık Kalkınma

Planı’nın hazırlanması

**Devletin ilk açtığı fabrika

UŞAK ŞEKER FABRİKASIDIR.

 LAİKLİK

Atatürk’ün koruduğu iki ilkeden birisidir.

 * Devlet düzenini ve hukuk kurallarının dine dayandırılmamasıdır. 

* Kişilerin din ve vicdan özgürlüklerinin sağlanmasıdır.

* Bütün kurumlarda bilimsel esasların, aklın ve ileri teknolojinin kullanılmasını amaçlar.

* Dinin çıkarcı kimseler tarafından sömürü aracı olarak kullanılmasının engellenmesini amaçlar.

 * Din ve devlet işlerini ayrılması

* Akılcılık ve bilimsellik

* Din ve vicdan özgürlüğü

 ** Saltanatın kaldırılması

(İlk adım)

** Halifeliğin kaldırılması

(en önemli aşaması)

** Şeriye ve Evkaf

Vekâleti’nin kaldırılması

** Tevhid-i Tedrisat Kanunu

** Medreselerin kapatılması

** Tekke ve zaviyelerin kapatılması

** Kıyafet devrimi (Din adamlarının

kıyafetlerinden bahsediyorsa)

** Türk Medeni Kanunu

** Anayasadan “devletin dini

İslam’dır” maddesinin

çıkarılması (1928)

** Laiklik ilkesinin anayasada

yer alması (1937)

 İNKILÂPÇILIK
 * Toplumun eskiyen düzeninin yerine yeni ve çağdaş bir düzen getirilmesidir. Bu yeni ve çağdaş düzen köklü değişiklikler yapılarak  gerçekleşir.

* Atatürk İnkılâpçılığı, kendi kendini yenileyen, dinamik (değişen şartlara göre kendini yenileyen hareketli) bir yapıya sahiptir.

 * Çağdaşlaşma 

* Yenilik

* Devrim

* İnkılâp

* Değişim

* Dinamik yapı (dinamizm)

*Medeniyet

*Muasır

 ** Yukarıda adı geçen bütün

yenilikler ve uygulamalar (inkılâplar),

İnkılâpçılık ilkesi ile ilgilidir.

**Ancak yukarıda hiçbir ilkenin

içinde yer almayan bazı devrimleri

de bu ilkenin bünyesine alabiliriz.

Örneğin. Takvim, Saat, Uzunluk,

Ölçü ve Ağırlık birimlerinin

değişmesi ve Hafta sonu tatilinin değişmesi sadece

İnkılâpçılıktır.

YKS Geri Sayım
24 Haziran 2018